Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu 13, 1-9 {hoặc 1-23}.
Ngày ấy, Chúa Giêsu ra khỏi nhà và đi đến ngồi ở ven bờ biển. Dân chúng tụ tập quanh Người đông đảo đến nỗi Người phải xuống thuyền mà ngồi, còn tất cả dân chúng thì đứng trên bờ. Và Người dùng dụ ngôn mà nói với họ nhiều điều. Người nói:
“Này đây, có người gieo giống đi gieo lúa. Trong khi gieo, có hạt rơi xuống vệ đường, chim trời bay đến ăn mất. Có hạt rơi xuống trên đá sỏi, chỗ có ít đất, nó liền mọc lên, vì không có nhiều đất. Khi mặt trời mọc lên, bị nắng gắt, và vì không đâm rễ sâu, nên liền khô héo. Có hạt rơi vào bụi gai, gai mọc um tùm, nên nó chết nghẹt. Có hạt rơi xuống đất tốt và sinh hoa kết quả, có hạt được một trăm, có hạt sáu mươi, có hạt ba mươi. Ai có tai thì hãy nghe”.
[Các môn đệ đến gần thưa Người rằng: “Tại sao Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ?” Người đáp lại: “Về phần các con, đã cho biết những mầu nhiệm Nước Trời, còn họ thì không cho biết. Vì ai đã có, thì ban thêm cho họ được dư dật; còn kẻ không có, thì cái họ có cũng bị lấy đi. Bởi thế, Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ: vì họ nhìn mà không thấy, lắng tai mà không nghe và không hiểu chi hết. Thế mới ứng nghiệm lời tiên tri Isaia nói về họ rằng: “Các ngươi lắng tai nghe mà chẳng hiểu, trố mắt nhìn mà chẳng thấy gì. Vì lòng dân này đã ra chai đá, họ đã bịt tai nhắm mắt lại, kẻo mắt thấy được, tai nghe được, và lòng chúng hiểu được mà hối cải, và Ta lại chữa chúng cho lành”. Phần các con, phúc cho mắt các con vì được thấy; và phúc cho tai các con vì được nghe. Quả thật, Thầy bảo các con: Nhiều vị tiên tri và nhiều đấng công chính đã ao ước trông thấy điều các con thấy, mà không được thấy; mong ước nghe điều các con nghe, mà không được nghe.
“Vậy, các con hãy nghe dụ ngôn về người gieo giống: Kẻ nào nghe lời giảng về Nước Trời mà không hiểu, thì quỷ dữ đến cướp lấy điều đã gieo trong lòng nó: đó là kẻ thuộc hạng gieo dọc đường. Hạt rơi trên đá sỏi là kẻ khi nghe lời giảng, thì tức khắc vui lòng chấp nhận, nhưng không đâm rễ sâu trong lòng nó, đó là kẻ nông nổi nhất thời, nên khi cuộc bách hại, gian nan xảy đến vì lời Chúa, thì lập tức nó vấp ngã. Hạt rơi vào bụi gai, là kẻ nghe lời giảng, nhưng lòng lo lắng việc đời, ham mê của cải, khiến lời giảng bị chết nghẹt mà không sinh hoa kết quả được. Hạt gieo trên đất tốt, là kẻ nghe lời giảng mà hiểu được, nên sinh hoa kết quả đến nỗi có hạt được một trăm, có hạt sáu mươi, có hạt ba mươi”.]

“Người gieo giống đi ra gieo giống!”.
“Ân sủng không tìm thấy con người xứng đáng, nhưng làm cho họ nên xứng đáng!” – Augustinô.
Kính thưa Anh Chị em,
Người gieo giống trong Tin Mừng hôm nay không đi tìm một mảnh đất hoàn hảo để gieo. Trước sự quảng đại đến lạ lùng của Người Gieo, không mảnh đất nào bị bỏ quên, dẫu ‘không đất nào xứng!’.
Điều đáng chú ý trước hết không phải hạt rơi vào đâu, nhưng Người Gieo đã ra khỏi nhà. Bản Hy Lạp viết exēlthen – “đi ra”. Ông không giữ hạt giống lại, đợi đất tự tìm đến; nhưng bước vào một cánh đồng không bảo đảm mùa gặt. Đó là logic của ân sủng: Thiên Chúa vượt qua khoảng cách để đến với những tâm hồn chai cứng, nông cạn, ngổn ngang; đến cả nơi Lời Ngài có thể bị cướp mất, thiêu cháy hoặc bóp nghẹt. Trước mọi khả năng đáp trả của đất, Người Gieo đã ở ngoài đồng. “Ngài luôn là Đấng đi bước trước!” – Phanxicô.
Nhưng câu chuyện không chỉ nằm ở đất; nó còn nằm trong sức sống của hạt. Isaia ví Lời Chúa như mưa tuyết từ trời rơi xuống: không trở về nếu chưa làm cho đất phì nhiêu, cây cối đâm chồi và người gieo có hạt giống – bài đọc một. Điều đó không bảo đảm mọi mảnh đất đều sinh hoa trái, nhưng xác quyết rằng Lời Thiên Chúa không bị lịch sử làm cho vô hiệu. Có những hạt dường như mất đi; nhưng Ngài vẫn hy vọng, bởi sức sống tiềm tàng trong hạt lớn hơn sự cằn cỗi của đất! “Chúng ta gieo những hạt giống một ngày kia sẽ lớn lên; chúng ta tưới những hạt đã được gieo, biết rằng chúng mang trong mình lời hứa của tương lai!” – Ken Untener.
Và đất không mãi là điều nó đang là. Phaolô nghe trong tiếng rên siết của muôn loài không phải tiếng hấp hối, nhưng cơn đau của một cuộc sinh nở: “Không phải muôn loài mà thôi, cả chúng ta cũng rên siết trong lòng” – bài đọc hai. Theo Đức Lêô XIV, Người Gieo không đóng khung đất trong hiện trạng của nó; Ngài gieo vào những gì đất có thể trở thành. Chính việc được Ngài tín nhiệm có thể đánh thức khát vọng trở nên tốt hơn.
Thánh Vịnh cho thấy Thiên Chúa thăm viếng địa cầu, tưới gội và làm đất phì nhiêu, để Hội Thánh cất tiếng: “Hạt gieo vào đất mỡ màu, sinh hoa kết quả dồi dào gấp trăm”. Đất tốt không một mình làm nên mùa gặt; hoa trái vừa là công trình của ân sủng, vừa là lời đáp của tự do! “Lao động là gieo hạt với lòng trìu mến và gặt hái mùa màng với niềm vui, như thể người mình yêu sẽ ăn hoa trái ấy!” – Kalhil Gibran.
Anh Chị em,
Đức Kitô không chỉ là Người Gieo; Ngài còn là Hạt Giống được gieo vào mảnh đất nhân loại. Trên thập giá, Hạt Giống chấp nhận bị vùi xuống chính mảnh đất đã khước từ Ngài; Ngài mang lấy số phận của những hạt tưởng như đã mất. Nhưng từ sự chết, một mùa gặt mới bừng lên trong ánh quang phục sinh. ‘Không đất nào xứng’ đón nhận Con Thiên Chúa; nhưng chính vì Con Thiên Chúa đã tự hiến, không mảnh đất nào còn bị kết án phải mãi cằn khô! “Như những hạt giống mơ dưới tuyết, trái tim bạn mơ về mùa xuân!” – Kalhil Gibran.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, đừng để con tự hào khi đất lòng con sinh hoa trái; đừng để con tuyệt vọng khi nó cằn cỗi; và xin làm trổ sinh nơi con điều chỉ ân sủng Chúa mới có thể làm!”, Amen.
Lm. Minh Anh TGP. Huế