Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca 24, 13-35.

Cùng ngày thứ nhất trong tuần, có hai môn đệ đi đến một làng tên là Emmaus, cách Giêrusalem độ sáu mươi dặm. Dọc đường, các ông nói với nhau về những việc vừa xảy ra. Ðang khi họ nói truyện và trao đổi ý kiến với nhau, thì chính Chúa Giêsu tiến lại cùng đi với họ, nhưng mắt họ bị che phủ nên không nhận ra Người. Người hỏi: “Các ông có truyện gì vừa đi vừa trao đổi với nhau mà buồn bã vậy?” Một người tên là Clêophas trả lời: “Có lẽ ông là khách hành hương duy nhất ở Giêrusalem mà không hay biết những sự việc vừa xảy ra trong thành mấy ngày nay”. Chúa hỏi: “Việc gì thế?” Các ông thưa: “Sự việc liên can đến ông Giêsu quê thành Nadarét. Người là một vị tiên tri có quyền lực trong hành động và ngôn ngữ, trước mặt Thiên Chúa và toàn thể dân chúng. Thế mà các trưởng tế và thủ lãnh của chúng ta đã bắt nộp Người để xử tử và đóng đinh Người vào thập giá. Phần chúng tôi, chúng tôi vẫn hy vọng Người sẽ cứu Israel. Các việc ấy đã xảy ra nay đã đến ngày thứ ba rồi. Nhưng mấy phụ nữ trong nhóm chúng tôi, quả thật, đã làm chúng tôi lo sợ. Họ đến mồ từ tảng sáng. Và không thấy xác Người, họ trở về nói đã thấy thiên thần hiện ra bảo rằng: Người đang sống. Vài người trong chúng tôi cũng ra thăm mồ và thấy mọi sự đều đúng như lời các phụ nữ đã nói; còn Người thì họ không gặp”.

Bấy giờ Người bảo họ: “Ôi kẻ khờ dại chậm tin các điều tiên tri đã nói! Chớ thì Ðấng Kitô chẳng phải chịu đau khổ như vậy rồi mới được vinh quang sao?” Ðoạn Người bắt đầu từ Môsê đến tất cả các tiên tri, giải thích cho hai ông tất cả các lời Kinh Thánh chỉ về Người. Khi gần đến làng hai ông định tới, Người giả vờ muốn đi xa hơn nữa. Nhưng hai môn đệ nài ép Người rằng: “Mời ông ở lại với chúng tôi, vì trời đã về chiều, và ngày sắp tàn”. Người liền vào với các ông.

Ðang khi cùng các ông ngồi bàn, Người cầm bánh, đọc lời chúc tụng, bẻ ra và trao cho hai ông. Mắt họ sáng ra và nhận ra Người. Ðoạn Người biến mất. Họ bảo nhau: “Phải chăng lòng chúng ta đã chẳng sốt sắng lên trong ta, khi Người đi đường đàm đạo và giải thích Kinh Thánh cho chúng ta đó ư?” Ngay lúc ấy họ chỗi dậy trở về Giêrusalem, và gặp mười một tông đồ và các bạn khác đang tụ họp. Họ bảo hai ông: “Thật Chúa đã sống lại, và đã hiện ra với Simon”. Hai ông cũng thuật lại các việc đã xảy ra dọc đường và hai ông đã nhận ra Người lúc bẻ bánh như thế nào.

“Họ nhận ra Người, nhưng Người lại biến mất”.

“Đấng Phục Sinh được nhận ra trong việc bẻ bánh!” – Bênêđictô XVI.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay cho thấy, hai môn đệ Emmaus đi với Chúa Giêsu mà không nhận ra Ngài; đến khi nhận ra, Ngài lại biến mất. Không phải họ chưa từng thấy Ngài, nhưng chỉ khi mất đi, họ mới thực sự ‘nhận ra Đấng biến mất’.

Vậy điều gì đã xảy ra? Tin Mừng nói rõ: “mắt họ bị ngăn cản không nhận ra Ngài”; một passivum divinum, thể bị động thần linh, như thể chính Thiên Chúa trì hoãn việc nhận ra. Không phải họ chưa thấy, nhưng cái thấy chưa trở thành nhận biết. Họ đi với Đấng Phục Sinh, nghe Ngài, mà vẫn không nhận ra; cũng như chúng ta nhiều khi nghe, hiểu, mà vẫn không chạm tới Ngài. Và chính trong những lúc như thế, khi chúng ta tưởng mọi sự đã tắt, niềm hy vọng chỉ còn tro tàn; bên dưới lớp tro nguội vẫn còn một đốm than hồng, chỉ chờ được thổi bùng. Chỉ khi mọi sự đã qua, lúc mọi sự đã lắng xuống, chúng ta mới thực sự ‘nhận ra Đấng biến mất’, như Đức Phanxicô nói: “Chỉ sau biến cố, các môn đệ mới hiểu điều họ đã trải qua!”.

Chính trong hành vi bẻ bánh, mọi sự bắt đầu thay đổi. Không phải trong lúc đi đường hay nghe giải thích, nhưng trong một cử chỉ quen thuộc, mắt họ mở ra. Truyền thống gọi đó là một nhận biết mang tính bí tích: recognitio in fractione panis, “sự nhận ra trong việc bẻ bánh”. Ngài không được nhận ra bằng cái thấy, nhưng trong một hành vi trao ban chính mình. Vì thế, việc nhận ra không đến từ nỗ lực hiểu biết, nhưng từ một hành vi được cử hành; cũng như trong đời sống chúng ta, chính những điều quen thuộc lại là nơi Ngài ẩn mình. “Có một điều thánh thiêng, một điều thần linh, ẩn giấu trong những hoàn cảnh bình thường nhất!” – Josemaría Escrivá.

Điều đã xảy ra trên đường Emmaus tiếp tục trong chính cấu trúc đời sống của Hội Thánh. Khi Lời được công bố, Ngài mở trí để hiểu; khi bánh được bẻ ra, Ngài được nhận ra. Không phải một ký ức, nhưng là một hiện tại đang diễn ra; Hội Thánh lắng nghe, tuyên xưng, và rao giảng cho muôn dân “biết đường về cõi sống” – Thánh Vịnh đáp ca. Chính Phêrô đã nói: “Đức Giêsu đó, Thiên Chúa đã làm cho sống lại” – bài đọc một; và chúng ta được cứu chuộc “nhờ bửu huyết của Con Chiên vẹn toàn, vô tỳ tích, là Đức Kitô” – bài đọc hai. Vậy mà ngay giữa những điều được cử hành mỗi ngày, nhiều khi chúng ta vẫn chưa nhận ra Ngài ngay trong chính đời sống mình.

Anh Chị em,

Và tất cả quy về Chúa Kitô. Ngài đang sống với Chúa Cha nhưng vẫn hiện diện giữa Hội Thánh, giữa lòng thế giới; Ngài tỏ mình cho từng người, nâng dậy những tâm hồn mỏi mệt, những ai đang thất vọng ‘đi về hướng tây’, quay lưng và không còn muốn trở lại. Qua các chứng nhân phục sinh, Ngài đang nhen lên ngọn lửa đã tắt, đưa họ trở về Giêrusalem, ‘hướng mặt trời mọc’, nơi họ từng không còn muốn quay về. “Đức tin là một ngọn lửa phải luôn được nhen lại!” – Bênêđictô XVI.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, khi con bỏ đi, xin kéo con về; khi con tắt lửa, xin đốt lại tim con; và khi con không thấy, cho con nhận ra Ngài!”, Amen.

Lm. Minh Anh TGP. Huế