Tầm quan trọng của những cuộc trò chuyện về đức tin với trẻ em.

Đức tin của các trẻ em thật phi thường.

Các em lắng nghe và đón nhận cả những mầu nhiệm đức tin sâu xa nhất một cách hết sức tự nhiên, như thể chúng ta chỉ đang nói với các em rằng bầu trời có màu xanh. Chúa Giêsu thật sự hiện diện trong tấm bánh nhỏ bé ấy sao? Chắc chắn rồi! Điều đó hoàn toàn hợp lý. Các thánh trên trời thật sự quan tâm đến chúng ta, biết những gì đang diễn ra nơi trần thế và luôn chuyển cầu cho chúng ta sao? Điều đó nghe thật đúng. Đó chính là lý do Chúa Giêsu dạy chúng ta phải có đức tin như trẻ nhỏ: Chính đức tin đơn sơ và phó thác ấy sẽ dẫn chúng ta đến ơn cứu độ.

Tuy nhiên, việc con cái chúng ta chấp nhận các giáo huấn của Giáo Hội bằng cả tấm lòng chân thành không có nghĩa là chúng ta được miễn trách nhiệm tìm hiểu, khám phá và giải thích những lý do tại sao đằng sau những giáo huấn ấy. Cần nhớ rằng có một số khía cạnh của đức tin là và mãi mãi sẽ là một mầu nhiệm (chẳng hạn, làm cách nào Chúa Giêsu hiện diện trong Bí tích Thánh Thể qua lời truyền phép), nhưng vẫn có nhiều điều chúng ta có thể học hỏi, thậm chí về các mầu nhiệm. Những lý do tại sao là những gì giúp chúng ta trở nên kiên vững. Những lý do tại sao giúp chúng ta bám chặt vào chân lý, vào sự thật khi gặp thử thách và bị cám dỗ bởi những tư tưởng, ý kiến khác. Những lý do tại sao ấy thực sự, thực sự rất quan trọng.

Nếu khi lớn lên, con cái chúng ta vẫn ghi nhớ những lý do tại sao của đức tin, các em sẽ có nhiều khả năng tránh được một số sai lầm mà nhiều người trong chúng ta đã vấp phải trên hành trình trưởng thành sau khi chỉ lãnh nhận những điều phải tin mà không được giải thích tại sao phải tin.

Khơi Gợi Những Cuộc Trò Chuyện. Việc bắt đầu những cuộc trò chuyện về đức tin với con cái thật sự rất quan trọng. Thế nhưng, vì một lý do nào đó, những cuộc trò chuyện ấy dường như không đến với chúng ta một cách tự nhiên. Có lẽ chúng ta lo lắng rằng các con sẽ hỏi những điều mà mình không biết cách trả lời. Có lẽ chúng ta sợ các con không biết những điều lẽ ra các em phải biết ở độ tuổi của mình. Có lẽ chúng ta sợ phải đối diện với cảm giác mình là những bậc cha mẹ thất bại. Cũng có lẽ vì chính chúng ta chưa từng có cơ hội trò chuyện như thế với cha mẹ của mình. Dù vì lý do nào đi nữa, những cuộc trò chuyện ấy vẫn vô cùng quan trọng.

Những cuộc trò chuyện là những công cụ hữu hiệu cho việc giáo dục. Các trẻ em sẽ mở lòng ra hơn và học hỏi được nhiều hơn từ cha mẹ mình khi chúng có thể có trao đổi qua lại cách nhẹ nhàng, thoải mái với họ. Các em sẽ ít quan tâm hơn khi chúng ta cố gắng truyền đạt một bài dài dòng như bài diễn giải ở mức đại học trước khi các em đi ngủ.

Có lẽ việc khơi gợi lên những cuộc trò chuyện đó không đến nỗi đáng sợ như chúng ta vẫn nghĩ đâu. Đó có thể đơn giản như: “Con nhớ được điều gì đã nghe trong Thánh Lễ sáng nay nào?” hoặc “Con nghĩ gì về việc Chúa Giêsu nuôi tất cả những người đó với rất ít lương thực?” hay “Con có thắc mắc gì về bất cứ điều gì con thấy trong Thánh Lễ hôm nay không?”

Nếu điều đó vẫn dường như đáng lo ngại, bạn hãy nhớ rằng cách tốt nhất để khơi gợi một cuộc trò chuyện với các con của bạn về đức tin là phải sống đức tin trước mặt chúng. Nếu bạn dành thời gian ngày thứ Bảy để đi xưng tội, các con bạn sẽ hỏi về điều đó. Nếu bạn đưa cả gia đình bạn đi trao quà cho những người kém may mắn vào dịp Giáng Sinh, các con bạn sẽ muốn biết tại sao chúng phải làm điều đó. Khi các con nhìn thấy bạn sống đức tin, các con sẽ muốn biết tại sao. Điều gì truyền cảm hứng cho bạn? Tại sao điều đó quan trọng? Chúng cũng nên làm điều đó chăng?

Và cứ như thế, bạn đang trên hành trình giúp các con lớn lên và khuyến khích, cổ võ tình yêu của các con dành cho Giáo Hội mà Chúa Giêsu đã thiết lập.

Cùng Nhau Học Hỏi. Khi con trai chúng tôi lên bảy tuổi, cậu bé đã hỏi tại sao một số thiên thần lại đi theo Satan mà quay lưng lại với Thiên Chúa, nếu họ đã ở trên thiên đàng trước khi thực hiện lựa chọn đó. Tại sao họ lại lựa chọn làm điều xấu, mặc dù từ thời tạo dựng, họ đã được diện đối diện với Thiên Chúa, được chiêm ngắm Người trong tất cả vẻ đẹp và uy nghi của Người? Chúng tôi ngồi đó nhìn xa xăm và nghĩ: “Ừ nhỉ, tại sao họ lại làm điều đó?!”

Những loại câu hỏi đó có thể là những cản trở cho các cuộc trò chuyện, như chúng ta đã thấy, bởi vì với tư cách là cha mẹ, chúng ta thường cảm thấy chúng ta phải biết câu trả lời cho mọi vấn đề. Sau hết, khi nhìn lại thời thơ ấu của mình, chúng ta dường như nghĩ rằng cha mẹ chúng ta biết mọi sự. Vì thế, chẳng lẽ chúng ta lại không nên biết tất cả mọi sự sao?

Ồ, thực ra, các ngài không biết mọi sự đâu (xin lỗi Cha Mẹ nhé). Và chúng ta cũng không thể mong đợi mình biết hết mọi sự, đặc biệt những câu hỏi, những vấn đề về đức tin.

Internet có thể là một nguồn trợ giúp rất hữu ích ở đây. Khi các con bạn bắt đầu đặt những câu hỏi mà bạn không thể trả lời, bạn có thể tìm nhiều thông tin bạn cần qua những nguồn tài liệu Công Giáo phong phú trên mạng. Đừng sợ nói với các con bạn rằng bạn sẽ tìm hiểu và sẽ quay lại trả lời cho các em – nhưng bạn phải chắc chắn thực hiện lời hứa đó.

Khi các con của bạn đủ trưởng thành, bạn có thể cùng các con ngồi trước máy tính để tìm kiếm các câu trả lời cho những câu hỏi của chúng. Tuy nhiên, thậm chí để làm điều đó, bạn sẽ phải chuẩn bị, làm một số việc trước đó. Bạn sẽ tìm và lưu sẵn những trang web dành cho trẻ em và thanh thiếu niên, trung thành với giáo huấn của Giáo Hội và bảo đảm an toàn. Bạn đừng tuỳ tiện vào bất cứ trang web nào để tìm câu trả lời, vĩ lỡ bạn gặp phải những nội dung không phù hợp, thiếu chính xác, không biết dẫn đến đâu.

Chắc chắn, sẽ thật tuyệt vời nếu bạn trả lời được ngay mọi câu hỏi khi các con bạn đặt ra mà không cần tra cứu gì, thế nhưng việc cùng nhau tìm kiếm và thảo luận những câu trả lời có thể giúp các con hiểu và tiếp nhận được những điều đã học. Điều đó cũng sẽ góp phần xây dựng một bầu khí đối thoại cởi mở về những vấn đề liên quan đến đức tin, sẽ rất hữu ích cho bạn khi chúng bước vào tuổi thiếu niên và trưởng thành. Nói cho cùng: việc tìm ra câu trả lời đúng, dù là do bạn tự nghiên cứu hay do cùng các con tìm hiểu, vẫn tốt hơn nhiều so với việc chỉ trả lời: “Bởi vì Người là Thiên Chúa, nên Người có thể làm bất cứ điều gì Người muốn”.

Trẻ em có những suy nghĩ sâu sắc. Bạn không cần ở bên các em quá lâu để nhận ra điều này. Các em thường đến với cha mẹ với những câu hỏi về đức tin, nhưng các em cũng không ngừng cố gắng tự tìm lời giải đáp cho những mầu nhiệm của cuộc sống. Và công bằng mà nói, các em thường đưa ra những cách giải thích rất đáng kinh ngạc.

Là cha mẹ, chúng ta có nên dập tắt những suy nghĩ ngây thơ nhưng chưa thật chính xác của con cái về đức tin không? Nếu những ý tưởng ấy không liên quan đến những điều cốt yếu của đức tin thì sao? Hoặc nếu cách suy nghĩ của các em quá hồn nhiên, dễ thương đến nỗi chúng ta không nỡ sửa thì sao? Đây quả là một vấn đề không dễ đối với các bậc làm cha mẹ. Ai cũng mong muốn truyền đạt cho con cái những chân lý đức tin ngay từ thuở ban đầu, để khi lớn lên các em không đi đến chỗ hoài nghi những chân lý cốt yếu của đức tin.

Điều quan trọng là sửa dạy các em với sự dịu dàng và nhân hậu. Chẳng hạn, chúng ta hãy lấy thí dụ nhiều người vẫn nghĩ rằng sau khi chết con người sẽ trở thành các thiên thần. Điều đó nghe thật tuyệt vời: thiên đàng đầy những linh hồn của các tín hữu đã qua đời, giờ đây họ có thêm đôi cánh tuyệt đẹp và những đặc điểm thường thấy của các thiên thần. Điều đó khiến trẻ em cảm thấy vui và bình an khi tin rằng các thiên thần trên trời đang dõi theo và bảo vệ chúng ta. Nhưng sự thật là sau khi chết, chúng ta không trở thành các thiên thần. Dĩ nhiên, câu chuyện không dừng lại ở đó, vì điều chúng ta sẽ trở thành còn kỳ diệu hơn nhiều. Chúng ta sẽ trở nên đúng như Thiên Chúa đã định cho mình: những vị đại thánh, được hiện diện trước ngai Thiên Chúa và mãi mãi sống trong sự hiện diện khôn tả của tình yêu Người, đồng thời chuyển cầu cho những ai đang cần được trợ giúp trên trần gian và cho các linh hồn đang ở chốn luyện ngục.

Với tư cách là cha mẹ, chúng ta không muốn dập tắt những ước mơ của con cái mình, nhưng chúng ta cũng muốn giúp các em nhận ra rằng sự thật còn có thể tuyệt vời và kỳ diệu hơn cả những gì các em đã hình dung. Chúng ta có thể bị cám dỗ để các em tiếp tục tin vào một điều chưa hoàn toàn đúng, nhưng thực ra, các em còn sẵn sàng hơn cả người lớn trong việc đón nhận chân lý và điều chỉnh cách suy nghĩ của mình theo chân lý ấy. Vì thế, chính lúc này là thời điểm để hướng dẫn các em đi đúng hướng.

Việc hiện diện trọn vẹn với con cái và luôn để tâm đến mọi câu hỏi của các con không hề là điều dễ dàng. Trong thế giới hôm nay, có quá nhiều điều đang tranh giành sự chú ý của chúng ta. Dù biết rằng mỗi khi ở bên các con, chúng ta nên dành cho các con sự quan tâm trọn vẹn, nhưng thực tế, chúng ta rất khó giữ được sự tập trung. Những email công việc liên tục đổ về điện thoại bất kể ngày đêm; mong muốn có được một khoảng thời gian riêng để vợ chồng chuyện trò với nhau luôn thường trực; danh sách công việc nhà dường như không bao giờ vơi; và dĩ nhiên, mạng xã hội cũng chẳng kém phần cuốn hút.

Tuy nhiên, việc hiện diện trọn vẹn giúp con cái chúng ta biết rằng các em thật sự quan trọng đối với chúng ta và rằng chúng ta luôn lắng nghe, tôn trọng những câu hỏi của các em. Là cha mẹ, chúng ta phải nỗ lực vượt qua những điều gây chia trí khiến mình bỏ lỡ hoặc bỏ qua những câu hỏi quan trọng của con, chẳng hạn như về Đức Mẹ, các thiên thần bản mệnh, hay tại sao chúng ta phải đi tham dự Thánh lễ vào một ngày thứ Năm chỉ vì hôm đó là ngày 15 tháng 8. Hãy nhìn lại những điều đang làm bạn xao lãng trong cuộc sống và nghiêm túc quyết tâm đặt điện thoại xuống, để công việc lại nơi làm việc, đồng thời dành cho các con sự quan tâm trọn vẹn mà các con xứng đáng được nhận. Điều đó thật không dễ, nhưng hoàn toàn xứng đáng.

Chuyển ngữ: Sr. Maria Trần Thị Ngọc Hương
Theo the Word Among us

Nguồn: https://daminhtamhiep.net

__________

Trích từ cuốn How To: Catholic Family (Cách xây dựng gia đình Công giáo) của Tommy và Karen Tighe (The Word Among Us Press, 2019), hiện có tại www.wau.org/books