Ủy ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam

Ban Nghiên Huấn

**********

THƯỜNG HUẤN GIÁO DÂN THÁNG 03/2026

BÀI 4 – SỐNG ƠN PHÂN ĐỊNH VÀ TƯ DUY THEO TIN MỪNG GIỮA NHIỄU LOẠN THÔNG TIN

Thế giới ngày hôm nay được mệnh danh là thời đại của 4.0, của Internet 5G, của Điện toán đám mây, Internet vạn vật (Internet of Things/IoT), Big Data, Blockchain… và mới đây là sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence/AI), đã làm nên một cuộc cách mạng to lớn trong nhiều lãnh vực của đời sống con người. Truyền thông đã mang lại nhiều lợi ích lớn lao trong cuộc sống, nhưng sự bùng nổ của không gian kỹ thuật số với những mặt tiêu cực làm thành một làn sóng “nhiễu loạn thông tin” (tin giả, hận thù, thuyết âm mưu…) đã và đang tác động mạnh mẽ đến đời sống đức tin của người Kitô hữu.

Làm sao để giữ vững căn tính Kitô giáo và không bị cuốn theo những trào lưu sai lạc? Làm sao để không bị hư hỏng, gây ra bao tai hại cho xã hội, do vô tình hay hữu ý đón nhận hoặc thực hiện các hành vi truyền thông để đi sâu vào con đường tội lỗi? Giữa sự nhiễu loạn của không gian kỹ thuật số này, người Kitô hữu chúng ta cần phải biết sống ơn phân định và tư duy theo Tin mừng, lấy Tin mừng của Chúa như là kim chỉ nam cho mọi lựa chọn trong đời sống thường ngày.

Trong sự ồn ào của không gian mạng, chúng ta có thể thấy rất nhiều những điều tiêu cực đã xảy ra, đó là sự lên ngôi của chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa tiêu thụ, sự gian dối lừa đảo kiêu ngạo khoe khoang… Người ta có câu nói: “Trên không gian mạng, ‘tin buồn’ là 100%, ‘dự báo thời tiết là 50/50 và quảng cáo là 0%.” Điều đó nói lên rằng nếu chúng ta không biết biện phân, tư duy và lựa chọn theo Tin mừng của Chúa, không gian mạng sẽ làm cho chúng ta bị tha hóa, nó gây chia rẽ bất hòa trong cộng đoàn, gây hoang mang hiểu lầm về sự thật và làm suy giảm sự nhiệt thành dấn thân của cá nhân cũng như của cộng đoàn. 

Giữa vô vàn những lời mời gọi hấp dẫn của trần gian, cách riêng trong lãnh vực truyền thông, chúng ta cần phải biết phân định điều nào là điều tốt, điều nào là điều xấu, sự việc nào là làm theo thánh ý Chúa và cái nào là của gian thế tà ma. Trước khi tiếp nhận những thông tin chúng ta cần phải biết dừng lại, lắng nghe và để Lời Chúa soi rọi. Trước một thông tin thời đại số, chúng ta phân định thông tin này có xây dựng sự hiệp thông huynh đệ hay chỉ là gây sự chia rẽ, nội dung thông tin có đem lại bình an, đem lại niềm vui sâu xa hay chỉ là sự kích động nhất thời, sự hào nhoáng bề ngoài với sự gian dối tự căn…

Muốn phân định cho đúng theo thánh ý Chúa, chúng ta cần phải tư duy và sống theo tinh thần Tin mừng của Chúa. Chúng ta lấy Chúa Giêsu Kitô làm trung tâm điểm trong đời sống, nhìn nhận Chúa là nhà truyền thông trọn hảo để noi theo, và lấy Lời Chúa để quy chiếu cho mọi hành vi thái độ truyền thông. Như Chúa Giêsu đã dạy: “Chính Thầy là Con đường, là Sự thật và là Sự sống…” (Ga 14,6), chúng ta phải tư duy theo Chúa, dựa trên sự thật và tình yêu thương, để tư duy và cuộc sống của chúng ta được sống trong tình yêu Chúa.

Cụ thể, để sống ơn phân định và tư duy theo Tin mừng của Chúa, chúng ta cần phải biết sống chậm lại, dành thời giờ cho Chúa trong việc suy chiêm, thân thưa cùng Chúa và để Chúa phán dạy chúng ta. Chúng ta ý thức để biết những điều tốt nên làm và những điều xấu nên tránh trong không gian mạng, không để bị cuốn vào những trò vô bổ hay bị cuốn vào vòng xoáy của trí tuệ nhân tạo và các thuật toán gây nghiện. Với tha nhân, chúng ta chỉ chia sẻ những thông tin có tính cách mang tính xây dựng, hòa bình và có sự loan báo Tin mừng. Nơi tập thể, chúng ta tìm sự đồng hành thiêng liêng qua sự hướng dẫn của Hội thánh, của hàng Giáo phẩm và của các cộng đồng đức tin có uy tín.

Khi lựa chọn để sống ơn phân định và tư duy theo Tin mừng của Chúa là từ bỏ ý riêng để sống theo thánh ý Chúa. Cuộc đời gồm nhiều sự lựa chọn, có lựa chọn là có sự hy sinh. Có những quyết định ảnh hưởng tới cả cuộc đời cũng như có những lựa chọn trong từng giây phút của đời sống. Làm thế nào để có thể lựa chọn và hành động cho đúng, để nhận thấy được giá trị của mỗi sự việc, để nhận định được đường lối đúng đắn, để tìm ra thánh ý của Thiên Chúa?

Thiên Chúa đang hiện diện, đang sống trong thế giới trần gian này với mỗi đời sống của con người chúng ta. Nhờ vào đời sống phân định và tư duy theo Tin mừng, chúng ta tìm theo chân Thiên Chúa làm người là Chúa Giêsu Kitô, được tìm hiểu và được sống với Chúa, lấy Chúa là trung tâm điểm của mọi suy tưởng và hành vi, lựa chọn và thực hiện mọi quyết định trong tương quan tình yêu với Chúa, có được một trái tim yêu thương và trở thành một con người “chiêm niệm trong hoạt động.” Chiêm niệm là phương thế giúp huấn luyện con tim chúng ta và hướng dẫn chúng ta có những nhận định, những lựa chọn và quyết định hành động theo thánh ý Chúa.

Sống ơn phân định không phải là chối bỏ cuộc đời này, không phải là chối bỏ không gian truyền thông mạng, vì đó là ân huệ và quà tặng Thiên Chúa ban cho. Chúng ta làm chủ tất cả trong sức mạnh và tình thương của Thiên Chúa. Chúng ta tư duy và sống theo Lời Chúa dạy bảo, để giữa lòng thế giới kỹ thuật số này, chúng ta đem ánh sáng sự thật xua tan bóng tối thế gian, trở thành những chứng nhân Tin mừng của tình thương Chúa, trong Thiên Chúa Ba Ngôi.

Hồi tâm:

1/ Trước mỗi thông tin bạn đọc hoặc chia sẻ, bạn có dừng lại để phân định dưới ánh sáng Lời Chúa, hay bạn phản ứng theo cảm xúc và xu hướng đám đông?

2/ Việc bạn sử dụng mạng xã hội mỗi ngày có xây dựng hiệp thông, lan tỏa sự thật và yêu thương, hay vô tình góp phần vào chia rẽ, hiểu lầm và tiêu cực?

3/ Trong những lựa chọn hằng ngày trên không gian số, bạn có thực sự đặt Chúa làm trung tâm để tìm thánh ý Người, hay bạn vẫn để ý riêng và sự tò mò dẫn lối?

Lm. Giuse Nguyễn Ngọc Ngoạn